Idioci (1998)
Reżyseria: Lars von Trier
Gatunek: Dramat, Komedia
Premiera w Polsce: 9 kwietnia 1999
Lars von Trier jest jednym z najbardziej kontrowersyjnych
reżyserów, zarówno pod względem zachowania, jak i twórczości. A na taką opinię
zasłużył sobie już lata przed pamiętną konferencją na festiwalu w Cannes,
którego był stałym bywalcem i tam zwykle prezentował swoje najnowsze dzieła. W
1998 roku pokazał tam swój zrealizowany zgodnie z założeniami manifestu Dogma’95
film Idioci.
Idioci opowiadają o grupie przyjaciół, którzy
postanawiają naśladować zachowania osób niepełnosprawnych intelektualnie.
Pragną poprzez takie zachowanie odkryć część swojej świadomości, którą nazywają
wewnętrznym idiotą. Zamieszkują w
pustej, przeznaczonej na sprzedaż willi wuja jednego z nich i budują
specyficzną komunę. Jednak życie według przyjętych przez nich zasad, wcale nie
okazuje się piękne i łatwe.
Idioci to film o poszukiwaniu swojej wolności, walce
z normami i dogmatami, które niektórych w nieznośny sposób krępują. Bohaterowie
pomimo tego, że próbują żyć w sposób bezmyślny i beztroski, w izolacji od
reszty społeczeństwa, którą zapewnia i dom na odludziu, i ich zachowanie, które
tworzy bariery między nimi a resztą ludzi. Niestety dla nich nie okazuje się to
tylko ucieczką od poprzedniego życia, i nawet gdy uda im się zerwać z
poprzednimi relacjami i pokonać poprzednie problemy, pojawiają się nowe trudne
związki i sytuacje. Idioci to też film o tym jak często obowiązujące w
społeczeństwie normy (a w tym wypadku to społeczeństwo duńskie- bardzo
nowoczesne, otwarte i opiekuńcze) są
tylko maską, a wszystko to, co dobre i tak może być wykorzystane dla kogoś
tylko do ułatwienia sobie życia i własnej wygody. Jest to wręcz satyra na
skandynawskie liberalne społeczeństwo, które łatwo daje się wykorzystywać
sprytnym jednostkom.
Idioci
to film, który nie unika kontrowersji, potrafi widza
zbulwersować, a robi to w sposób, który zmusza do myślenia, wytyka nam błędy w
spostrzeganiu świata, a po seansie każdy poświęci choć chwilę na gorzką
refleksję. O ile tylko jest w stanie obejrzeć ten intrygujący film bez uprzedzeń
Daniel Mierzwa
